Katar' da Yatırım Fırsatları...

KATAR’DA YATIRIM FIRSATLARI

2022 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak Katar’da o tarihe kadar stat, şehircilik, alt ve üst yapıda toplam 140 milyar dolarlık yatırım yapılması öngörülüyor. Özellikle Katar'ın komşularıyla yaşadığı gerilim; politik ve ticari yaşamlarını etkilemek ile birlikte diğer ülkeler için, özellikle de Türkiye açısından İhracat ve Yatırım anlamında birçok fırsatı da beraberinde getirecek. Bilişim, turizm, hizmet ve imalat sektörü ülkede yatırım yapılabilecek öncelikli alanlar arasında yer alıyor.  
Rusya ve İran’dan sonra doğalgazda dünyanın en büyük üçüncü, serbest doğalgaz açısından ise dünyanın en büyük rezervine sahip olan Katar, başta inşaat ve taahhüt işleri olmak üzere pek çok alanda yatırımcı arıyor.
Katar vatandaşı olmayanların ülkede iş yapabilmesi için eskiden Katar’da kurdukları şirketin sadece yüzde 49’una sahip olmalarına izin veriliyordu. Ancak 19 Ekim 2016 tarihindeki Bakanlar Kurulu Toplantısı’nda kabul edilen bir kanunla bu oran ortadan kaldırıldı. Yani artık ülkede yatırım yapmak isteyen yabancılar kuracakları şirketin tamamına sahip olabiliyor. Katar’da yapılacak iş dışarıdan ürün getirmekse, yatırımcıların kendilerine ticari temsilci, yani “commercial agent” atamaları gerekiyor. Zira bu ticari temsilci, tüm işlemlerde satış temsilcisi gibi rol oynuyor. Future Gate firması bu konuda yatırımcılara yardımcı olan şirketler arasında yer alıyor. Eğer iş/proje Katarlı bir işverene (özel/şahıs) yapılacak ise ve proje bitiminde ülkeden ayrılanacaksa, bu durumda yatırımcının kendine “sponsor” bulması gerekiyor. Sponsor, Katar Hükümeti ile gerekli tüm evrak işlerini halletmekle yükümlü oluyor. Eğer projenin sahibi yani işveren, bir devlet kurumu ise bu durumda Katar Hükümeti “sponsor” istemiyor. Katar’da en çok iş yapma şekli ise LLC (Limited Liability Company) firma kurmak olarak görülüyor. Kurulan ortaklıkta (Jointventure-JV) esas işi yapan yabancı ortak ise, Katar kanunları bu kişinin şirket karından yüzde 80 civarı kazanmasına imkan tanıyor. JV (Jointventure) olarak kurulan ortaklıklarda, iş yapmak için ayrıca bir “sponsor” firmaya ihtiyaç duyulmuyor. Elde edilen karın yüzde 10’u ise kurumlar vergisi olarak ödeniyor.
Ayrıca yabancılar, Katar’da toprak sahibi ya da istisnai bölgeler (Pearl gibi) dışında ev sahibi olamıyor. Ancak yabancı firmalar 50 yıla kadar uzun vadeli arazi kiralayabiliyorlar. Katar, tax-free bir bölge değil, vergi uygulaması var. Maaşlarda vergi kesintisi olmuyor, ancak kurumsal bazda, yabancı firmalar hükümete yüzde 0-35 arası oranda vergi ödemekle mükellefler. Ülkedeki gümrük vergisi oranı ise genelde yüzde 5 civarında. Para Birimi Katar Riyali olan ülkede, 1 Katar Riyali yaklaşık olarak 1,042 TL’ye denk geliyor.
Türk girişimcilerin ülkelerine yatırım yapmasını oldukça fazla destekleyen Katar’ın ekonomisinin temelini petrol ve doğalgaz oluşturuyor. Ticaret hacmi 2 milyar dolara yaklaşan Körfez ülkesi, Türkiye’den motorlu araç parçaları, giyim ürünleri ve halı ithal ediyor. Türkiye ise petro-kimya, işlenmemiş hayvan derisi ve amonyak türevlerini Katar’dan alıyor.  Ülkede çöl iklimi hakim olduğu için tarım neredeyse hiç yapılmıyor. Tatlı su kaynakları bakımından da olabildiğince zayıf durumda olan bu ülkede, tüm sulama ve tatlı su ihtiyacı denizden su arıtılarak yapılıyor. Bu sebeple gıda açısından ciddi oranda dışa bağımlı bir ülke olan Katar, ekonomik anlamdaki gelişmelerini petrol ve tarım haricinde turizm ve inşaat alanlarına yönlendirmeyi hedeflemiş durumda.
Hali hazırda Katar, bazı inşaat firmalarının ofis açmış olmasına karşın, hala yabancı yatırımcıyı bekliyor. Nüfusu 2,15 milyon olan ülkenin yüzde 70’i farklı ülke vatandaşlarından oluşuyor. Bu kültürlerin etkisiyle birlikte ülkede yeme-içme sektöründeki yatırımlar da hız kazanmış durumda. Özellikle restoran işletmeciliği burada çok rağbet gören bir yatırım ve iş türü. İşçiler arasında ise Filipinli, Hintli ve Nepalliler öne çıkıyor. Beyaz yakalı sayısının da her geçen gün arttığı bu ülkede Türkiye vatandaşları için vize şartı aranmıyor.
Katar Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Şeyh Khalifa bin Jassim Al Thani, petro-kimya sektörünün önceliklerden biri olduğunu, buna ek olarak gıda ve imalat sanayiinin diğer kollarının öncelikli sayıldığını söyledi. Thani, bu vizyonda gelişimin KOBİ ağırlıklı olmasını planladıklarını da belirtiyor.
Ocak 2018’de gerçekleştirmiş olduğum ziyarette detaylı olarak Pazar araştırması yapma fırsatını yakaladım. Katar’da özellikle bilişim, inşaat, turizm ve imalat/sanayi gibi alanlarda yatırım yapabilecek girişimcilere ihtiyaç bulunuyor. Yeni Doha şehri kuruluyor, 2-3 yıl içinde Doha; Dubai olma yolunda… Aklınıza gelebilecek her türlü yatırıma ihtiyaç var: AVM, hastane, yol v.b. gibi. Mühendislik veya bilgi birikimi gerektiren işlerde İtalya, İngiltere, Almanya gibi daha çok Avrupa Birliği ülkeleri hakim. Ancak iş gücü veya daha çok hizmet sektörü işlerde Hindistan, Filipinler, Nepal, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinden çalışanlar var. 
Katar’da her şey ithal ediliyor, bu nedenle imalat sektörüne verilen önem çok fazla… MADEINQATAR fuarını ziyaret etme fırsatını yakaladım ve her türlü imalat alanına ihtiyaç olduğunu söyleyebilirim. Bu dönemde Türk İş dünyasının bu ihtiyaçları fırsata dönüştürebilme imkanları çok yüksek…